Altay Dağları’nda yürütülen uluslararası araştırma, Türk dünyasının farklı coğrafyalarında yaşayan halklar arasındaki kültürel bağların izlerini ortaya çıkardı. Bilim insanları, Altay halklarının gelenekleri ile Türkmenistan’ın kültürel mirası arasında dil, folklor, keçe sanatı ve motiflere kadar uzanan dikkat çekici benzerlikler tespit etti.
Nitekim Rusya, Türkmenistan, Kırgızistan, Tacikistan ve Özbekistan’dan bilim insanları, Altay’da gerçekleştirdikleri etnografik araştırma gezisi sırasında Altay halklarının kültürü ile Türkmenistan’ın kültürel mirası arasında çok sayıda benzerlik tespit etti. Benzerliklerin motiflerden keçe yapım tekniklerine, dilden folklora kadar uzandığı bildirildi.
Rusya’nın Türkmenistan Büyükelçiliği tarafından yapılan açıklamaya göre söz konusu çalışma, “Büyük Altay: Türk Mirası – 2026” adlı uluslararası keşif gezisi kapsamında gerçekleştirildi.
Büyükelçiliğin desteğiyle ilk kez Türkmenistanlı etnograflar da araştırmaya katıldı. Bunlar, Türkmenistan Bilimler Akademisi Tarih ve Arkeoloji Enstitüsü doktora öğrencisi, tarih bilimleri adayı Ayna Baymuradova ile Mahtumkulu Türkmen Devlet Üniversitesi öğretim görevlisi Toyly Hommiyev oldu.
Araştırmacılar 10 gün boyunca Kumandı, Çelkan, Tubalar, Altay ve Telenget halklarının kültürünü inceledi.
Baymuradova, Türkmenistan’daki keçe yapım teknikleri ve motiflerin Altay’daki örneklerle büyük benzerlik taşıdığını belirterek, “goçak” adı verilen dağ arkasının boynuzlarını tasvir eden motifin Altay halklarında da kullanıldığını ifade etti.
Baymuradova’ya göre benzerlikler dil ve folklorda da kendini gösterdi. Kumandı halkının dilinde Türkmen diline benzeyen çok sayıda kelime bulunduğu, iki halkın şarkıları, inanışları ve gelenekleri arasında da dikkat çekici benzerlikler olduğu kaydedildi.
Ulusal avcılık gelenekleri üzerine araştırmalar yapan Hommiyev ise özellikle Çelkan ve Tubalar halklarının kültürüne ilgi gösterdi. Türkmenler ile Altay halklarının avcılık geleneklerini karşılaştıran araştırmacı, bu uygulamalar arasında da birçok ortak nokta bulunduğunu belirtti.
Ekspedisyon sonucunda elde edilen fotoğraflar, röportajlar ve saha araştırması materyallerinin, Altay halkları ile Türkmenistan’ın ortak kültürel mirasındaki benzerliklerin daha kapsamlı şekilde araştırılmasına katkı sağlayacağı belirtildi.
Araştırma gezisi, Altay Devlet Üniversitesi’nin “Büyük Altay” Altayistik ve Türkoloji Bilim ve Eğitim Merkezi ile Gorno-Altay Devlet Üniversitesi tarafından, Rusya Coğrafya Cemiyeti’nin Altay Bölge Şubesi’nin desteğiyle düzenlendi.
Yorum yazabilirsiniz