Özbekistanın başkenti Taşkent’te “Bilimde Kadınlar ve Kız Çocukları Uluslararası Günü” dolayısıyla Türkistan ülkelerinin kadın bilim insanlarını bir araya getiren SheScience – 2026 Forumu düzenlendi.
Etkinlik, Özbekistan Cumhuriyeti Bilimler Akademisi, Yükseköğretim, Bilim ve İnovasyon Bakanlığı, Aile ve Kadınlar Komitesi, Asya Kalkınma Bankası ve Dünya Bilimler Akademisi iş birliğiyle organize edildi.
Foruma devlet kurumları, uluslararası kuruluşlar, bilimsel araştırma kurumları ve yükseköğretim sistemi temsilcilerinin yanı sıra Kazakistan, Kırgızistan, Tacikistan, Türkmenistan ve Özbekistan’dan yaklaşık 200 kadın bilim insanı katıldı.
Forumun amacı, bölgedeki kadın bilim insanlarını bir araya getirmek, onların potansiyelini artırmak ve uluslararası bilimsel iş birliğini güçlendirmektir.
Etkinliğin açılış konuşmalarını Başbakan Yardımcısı ve Aile ve Kadınlar Komitesi Başkanı Zulayho Mahkamova, Yükseköğretim, Bilim ve İnovasyon Bakanı Kungratbay Şaripov ile Özbekistan Kahramanı ve Bilimler Akademisi Başkanı Şavkat Ayupov yaptı.
Ayrıca Asya Kalkınma Bankası’nın Özbekistan Temsilciliği Direktörü Kanokpan Lao-Araya ve Dünya Bilimler Akademisi Başkan Yardımcısı Sabah Almomin, Türkistan’da kadın bilim insanlarının desteklenmesi, toplumsal cinsiyet eşitliğinin sağlanması ve uluslararası bilimsel iş birliğinin geliştirilmesi konularında sunumlar gerçekleştirdi.
Forumda kadınların bilim ve inovasyon faaliyetlerine katılımı, bölgesel ve küresel iş birliği, sürdürülebilir kalkınma, ekoloji, tıp, mühendislik, dijital teknolojiler ve biyoteknoloji gibi güncel konular ele alındı.
Forum kapsamında “Motabar Ayol – 2025” (“Saygın Kadın”) nişanı takdim edildi ve “Kadın Bilim İnsanı – 2025” ulusal hibe yarışmasının kazananları ödüllendirildi. Söz konusu yarışmanın, yetenekli kadın bilim insanlarını desteklemeye yönelik önemli bir girişim olarak 2021 yılından bu yana düzenlendiği belirtildi.
Ayrıca, bilimsel ve yenilikçi ekosistemlerin entegrasyonu yoluyla bölgesel kalkınma konularının ele alındığı bir panel oturumu düzenlendi. Panele BM temsilcileri, Türkistan ülkeleri ve uluslararası bilim kuruluşlarının temsilcileri katıldı.
Forumun bilimsel programı kapsamında biyoloji ve tıp, ekoloji ve iklim, matematik, mühendislik ve fizik alanlarını kapsayan üç oturum gerçekleştirildi.
Rakamlarla ifade etmek gerekirse, 2025 yılında devlet destekli bilimsel programlar kapsamında toplam değeri 1 trilyon 405 milyar sumu aşan 763 bilimsel proje hayata geçirildi. Bunlardan 214’ü, yani yüzde 28’i kadın bilim insanları tarafından yönetildi. Bu durum, kadınların bilim alanındaki rolünün ve potansiyelinin istikrarlı biçimde güçlendiğini göstermektedir.
2025 yılında lisansüstü eğitime kabul edilen 17 binden fazla araştırmacı ve stajyerin yaklaşık yüzde 48’ini kadınlar oluşturdu. Bugün bu sistemde eğitim gören 36 binden fazla araştırmacının neredeyse yarısı kadındır.
Ayrıca geçen yıl akademik hareketlilik programının 93 kazananının yüzde 40’ını kadınlar oluşturdu.
Macaristan, Türkiye, Çin, Malezya, Birleşik Krallık ve Belarus gibi ülkelere bilimsel staj için gönderilen 145 genç bilim insanının yüzde 24’ünden fazlası kadınlardan oluştu.
Bugün Yükseköğretim, Bilim ve İnovasyon Bakanlığı bünyesindeki Gençlik Akademisi’nin 7 bin 400’ü aşkın üyesinin yüzde 47’si kadındır.
Forum katılımcıları, SheSCIENCE-2026 etkinliğinin Türkistan’da kadın bilim insanlarının faaliyetlerini destekleyecek, toplumsal cinsiyet eşitliğini güçlendirecek, gençlerin bilime ilgisini artıracak ve uluslararası bilimsel iş birliğini yeni bir seviyeye taşıyacak önemli bir platform olduğunu vurguladılar.
Yorum yazabilirsiniz