Türkiye Büyük Millet Meclisi Türkiye-Ukrayna Dostluk Grubu Başkanı ve AK Parti Ankara Milletvekili Yıldırım Tuğrul Türkeş, Kırım Haber Ajansına (QHA) verdiği özel röportajda, parlamenter diplomasinin mevcut durumunu, Türkiye’nin Ukrayna’ya yönelik tutumunu ve iki ülke arasındaki ilişkilerin geleceğini değerlendirdi.
Tuğrul Türkeş’in QHA’da yer alan açıklamalarına göre, parlamenter diplomasinin mevcut sınırlılıklarına dikkat çekilirken Türkiye’nin Ukrayna’ya desteğinin sürdüğü vurgulandı. Türkeş, ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio’nun Kırım’a ilişkin sözlerini sert şekilde eleştirirken, Kırım Tatar siyasi tutsakların durumu ile savaş sonrası yeniden inşa sürecine dair önemli değerlendirmelerde bulundu.
Türkeş, Türkiye-Ukrayna parlamenter ilişkilerinin geçmişine dikkat çekerek savaşın bu iş birliğini olumsuz etkilediğini söyledi. Çatışmalar nedeniyle TBMM heyetinin Kıyiv ziyareti de ileri bir tarihe bırakıldı.
Uçuşların durması ve güvenlik şartları nedeniyle ziyaretlerin gerçekleştirilemediğini ifade eden Türkeş, buna rağmen Ukrayna ve Kırım Tatar temsilcileriyle temasların devam ettiğini, uygun koşullar oluştuğunda ziyaretlerin yapılacağını kaydetti.
Avrupa Konseyi Parlamenter Meclisi Türk Grubu heyet başkanı olan Tuğrul Türkeş, Kırım’ın işgali sonrasında Avrupa Konseyinin temel ilkeleri doğrultusunda Rusya’nın bu yapıdan ayrıldığını ve bu nedenle parlamenter diplomasi kapsamında ortak temas zeminlerinin ortadan kalktığını ifade etti.
“Türkiye’nin Ukrayna ve Kırım Tatar milletvekilleriyle temaslarının devam ettiğini ifade eden Türkeş, Rusya ile doğrudan temasın bulunmamasının arabuluculuk sürecini sınırladığını dile getirdi.
Batılı ülkelerin ABD’yi süreçte belirleyici aktör olarak gördüğünü ifade eden Türkeş, Rubio’nun Kırım’ın işgali sonrası durumu esas alan yaklaşımını eleştirerek Türkiye’nin Kırım’ın ilhakını tanımadığını ve Ukrayna’nın toprak bütünlüğünü desteklediğini yineledi. Türkeş, Meclis’te iktidar ve muhalefetin büyük ölçüde aynı çizgide buluştuğunu söyledi.
Türkeş, Kırım Tatar Millî Meclisi Başkanı Refat Çubarov ile yaptıkları görüşmeye de değinerek Kırım Tatar siyasi tutsaklar konusunda müzakere süreçlerinin sınırlı kaldığını belirtti. Rusya’nın bu kişileri kendi vatandaşı sayması nedeniyle ayrı bir statü tanınmadığını ifade eden Türkeş, sorunun uluslararası alanda doğru şekilde tanımlanmasının önemine dikkat çekti.
Türkeş, Kırım Tatar Millî Meclisinin statüsü konusunda Türkiye’nin Ukrayna’ya destek verdiğini ifade ederken, Ukrayna’nın egemenliği çerçevesinde doğrudan politika belirlemenin söz konusu olmadığını, ancak alınan kararların uluslararası alanda duyurulmasına katkı sağlandığını kaydetti.
Kırım Tatarlarının soydaşlık ve ailevi bağlar nedeniyle Türkiye açısından özel önem taşıdığını ifade eden Türkeş, bu durumun iki ülke ilişkilerinde belirleyici olduğunu kaydetti. Refat Çubarov’un Türkiye ziyareti çerçevesinde gerçekleştirilen görüşmede, son gelişmeler ile Kırım Tatar siyasi tutsaklar meselesinin değerlendirildiği belirtildi.
Türkeş, KTMM Başkan Yardımcısı, Ukrayna Milletvekili ve Ukrayna-Türkiye Parlamentolar Arası Dostluk Grubu Eş Başkanı Ahtem Çiygöz’ün Türkiye’ye sık sık ziyaretlerde bulunduğunu belirtti. Kırım Tatar lideri Mustafa Abdülcemil Kırımoğlu ile de temasların sürdüğünü ifade eden Türkeş, bu görüşmeler sayesinde sahadan doğrudan ve sağlıklı bilgi aldıklarını vurguladı. “Mustafa Aga (Kırımoğlu) zaten hepimizin büyüğü, hepimizin saygı duyduğu bir insan”, dedi.
Türkiye-Ukrayna ilişkilerinde gelişme potansiyelinin sürdüğünü belirten Türkeş, savunma sanayinden gıdaya kadar birçok alanda iş birliğinin devam ettiğini ifade etti. Savaşın bu ilişkileri olumsuz etkilediğini kaydeden Türkeş, çatışmaların sona ermesiyle birlikte iş birliklerinin ve ekonomik faaliyetlerin yeniden canlanabileceğini dile getirdi.
Türkiye ile Ukrayna arasındaki coğrafi yakınlığın ilişkiler açısından önemli bir avantaj sunduğunu ifade eden Türkeş, savaş nedeniyle ulaşım ve etkileşim imkânlarının ciddi şekilde kısıtlandığını kaydetti.
Ukrayna’nın yeniden yapılanma sürecine değinen Türkeş, Türkiye’nin bu süreçte ihtiyaç duyulan her alanda katkı sunmaya hazır olduğunu ifade etti.
Fotoğraflar Kırım Haber Ajansı’ndan alınmıştır.
Yorum yazabilirsiniz