Türkistan’da yüzyıllardır toplumsal yaşamın temel yapı taşlarından biri olan mahalle sistemi, tarih boyunca dayanışma, sosyal yardımlaşma ve yerel yönetimin en önemli unsurlarından biri olarak kabul ediliyor. Komşuluk ilişkilerinin güçlü olduğu bu yapı, insanların günlük sorunlarını birlikte çözdüğü ve toplumsal düzenin sağlandığı geleneksel bir sosyal mekanizma olarak varlığını sürdürürken, günümüzde devlet ile vatandaş arasında köprü görevi gören modern bir idari yapıya dönüşmüş durumda.
Bu kapsamda Özbekistan Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev, mahallelerin dijitalleştirilmesi, mali imkânlarının artırılması ve “Mahalle Geliştirme Ulusal Enstitüsü”nün kurulmasına ilişkin sunumu inceledi.
Yetkililer, mahalle sistemini daha bağımsız, dijital ve teknolojik bir yapıya dönüştürmeyi hedefliyor. Amaç, yerel düzeyde sorunlara daha hızlı ve etkili çözüm üretilmesi.
Mali Destek ve Yeni Kaynaklar
Reform kapsamında Cumhuriyet Mahalle Fonu’na 200 milyar sum (yaklaşık 16,65 milyon dolar) ek kaynak sağlanırken, mahalleler için 300 milyar sumluk kalıcı gelir mekanizmaları oluşturulması planlanıyor. Yerel vergilerden alınan payın %10’dan %15’e çıkarılması da düzenlemeler arasında yer alıyor.
Elde edilecek kaynakların mahalle içi altyapı, sosyal alanlar ve ihtiyaç sahibi ailelerin istihdamı için kullanılacağı bildirildi. Ayrıca mahalleler, boş binalardan elde edilen gelirleri de kendi bütçelerinde tutabilecek.
Sosyal Destek ve İstihdam
Reformun sosyal boyutunda, daha önce suç işlemiş 245 bin vatandaşın meslek sahibi edilerek topluma yeniden kazandırılması hedefleniyor. Böylece mahallelerin yalnızca idari değil, aynı zamanda sosyal uyum ve istihdam merkezlerine dönüşmesi amaçlanıyor.
“Dijital Mahalle” ve Yapay Zekâ
Yeni reformun en önemli adımlarından biri “Dijital Mahalle” platformu olacak. 35 bakanlık ve kurumun veri sistemlerinin entegre edileceği platform sayesinde vatandaşların sorunlarının daha hızlı takip edilmesi ve çözülmesi planlanıyor.
Ayrıca yapay zekâ destekli sistemlerle işsizlik, sosyal riskler ve altyapı sorunlarının önceden tespit edilmesi hedefleniyor.
Enstitü ve Yeni yönetim Modeli
Kamu Yönetimi Akademisi ile birlikte kurulacak Mahalle Geliştirme Ulusal Enstitüsü, reformların bilimsel analizini yapacak ve yerel yönetimlere rehberlik edecek. Her yıl yaklaşık 21 bin görevli eğitim programlarına alınacak.
Öte yandan ülkede bazı mahalle binalarının yetersiz olduğu belirtilirken, kamu-özel sektör iş birliği (PPP) modeliyle yeni binaların inşa edilmesi planlanıyor.
Cumhurbaşkanı Mirziyoyev, “Dijital Mahalle” platformunun kurulması, gelir kaynaklarının artırılması ve yeni enstitünün hayata geçirilmesi yönünde talimat verdi.
Genel reformun amacı, mahalleleri yalnızca sorunları tespit eden yapılar olmaktan çıkararak, aynı zamanda çözüm üreten ve yerel kalkınmayı destekleyen merkezlere dönüştürmek olarak özetleniyor.
Yorum yazabilirsiniz