Taşkent’te kurulacak Bölgesel Bilgi ve Yetkinlik Merkezi, yalnızca Özbekistan’ın değil, tüm Türkistan’ın nükleer enerji alanındaki uzman ihtiyacını karşılamayı hedefliyor. Merkez, ülkenin ilk nükleer santral projesiyle eş zamanlı olarak hayata geçirilerek bölgenin nükleer altyapısının gelişiminde kritik bir rol üstlenecek.
Özbekistan Bakanlar Kurulu’nun 27 Haziran tarihli kararıyla Taşkent’te Bölgesel Bilgi ve Yetkinlik Merkezi kurulmasına karar verildi. Merkez, Taşkent’teki Ulusal Nükleer Araştırma Üniversitesi MEPhI (MIFI) Şubesi bünyesinde faaliyet gösterecek.
Bağımsız bir tüzel kişiliğe sahip olmayacak merkez, üniversitenin mevcut eğitim, araştırma ve teknik altyapısından yararlanarak faaliyetlerini sürdürecek. Böylece yeni bir kurumsal yapı oluşturmadan mevcut akademik kapasitenin etkin biçimde değerlendirilmesi amaçlanıyor.
Bölgesel Uzman Yetiştirme Merkezi
Merkezin temel görevi, Özbekistan ve Türkistan ülkelerinin ihtiyaç duyduğu nükleer enerji uzmanlarını yetiştirmek olacak. Eğitim programları; nükleer enerji tesislerinin tasarımı, inşası, işletilmesi ve güvenliğinin sağlanmasına yönelik teknik bilgi ve uygulamalı eğitimleri kapsayacak.
Programlar hazırlanırken Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı’nın (IAEA) standartları esas alınacak. Bunun yanında reaktör ve türbin sistemlerinde görev alacak personel için ileri düzey simülasyon destekli eğitimler düzenlenecek. Modern simülatörler sayesinde adaylar, hem normal işletme koşullarını hem de acil durum senaryolarını gerçekçi ortamlarda deneyimleme fırsatı bulacak.
Nükleer enerji sektöründe güvenliğin temel unsurlarından biri olan insan faktörünü güçlendirmeyi amaçlayan bu eğitim modeli, gelecekte görev alacak operatör ve mühendislerin yüksek sorumluluk gerektiren durumlarda doğru karar verebilmesini hedefliyor.
İlk Nükleer Santral Projesine Paralel Adı
Merkezin kurulması, Özbekistan’ın ilk nükleer enerji santralinin inşa süreciyle doğrudan bağlantılı.
4 Haziran’da Özbekistan Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev ile Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Cizzah bölgesinde inşa edilecek ilk güç ünitesinin temelini attı. Bölge açısından benzersiz kabul edilen projede, aynı sahada hem büyük kapasiteli reaktörlerin hem de küçük modüler reaktörlerin (SMR) birlikte yer alması planlanıyor.
Bu proje, Özbekistan’ın nükleer enerji alanında yalnızca santral kuran bir ülke olmanın ötesine geçerek, kendi insan kaynağını yetiştiren ve teknolojik kapasitesini geliştiren bir yapıya dönüşme hedefinin önemli bir göstergesi olarak değerlendiriliyor.
Türkistan İçin Bilgi ve Danışmanlık Merkezi
Yeni merkez yalnızca eğitim vermekle sınırlı kalmayacak. Aynı zamanda Türkistan ülkelerine nükleer altyapının oluşturulması, düzenleyici kurumların geliştirilmesi, nükleer güvenlik kültürünün yaygınlaştırılması ve denetim sistemlerinin oluşturulması konularında teknik danışmanlık sağlayacak.
Enerji talebinin hızla arttığı, elektrik arz güvenliğinin stratejik önem kazandığı Türkistan’da bu merkezin bölgesel iş birliğini güçlendirmesi ve Taşkent’i nükleer enerji alanında önemli bir bilgi merkezi haline getirmesi bekleniyor.
Güvenlik Kültürü Güçlendiriliyor
Özbekistan, nükleer enerji yatırımlarıyla eş zamanlı olarak güvenlik mekanizmalarını da güçlendiriyor.
1 Ağustos 2026 itibarıyla yürürlüğe girecek yeni uygulamayla, tehlikeli üretim tesisleri ve teknik ekipmanlarda güvenlik ihlallerini belgeleyerek yetkililere bildiren vatandaşlara maddi ödül verilecek.
Vatandaşlar fotoğraf ve video kayıtlarını özel bir dijital platform üzerinden iletebilecek. Yapılan inceleme sonucunda ihlal doğrulanır ve sorumlular hakkında idari yaptırım uygulanırsa, ihbarda bulunan kişiye ödül ödenecek.
Uzmanlara göre bu uygulama, yalnızca kurumsal denetim mekanizmalarını değil, toplumun da güvenlik kültürüne aktif katılımını teşvik ederek nükleer enerji alanında şeffaflık ve hesap verebilirliği güçlendirmeyi amaçlıyor.
Bölgesel Bir Nükleer Güç Olma Hedefi
Taşkent’te kurulacak Bölgesel Bilgi ve Yetkinlik Merkezi, Özbekistan’ın nükleer enerji alanındaki uzun vadeli stratejisinin önemli bir ayağını oluşturuyor.
Ülke, ilk nükleer enerji santralinin inşasını sürdürürken eş zamanlı olarak uzman insan kaynağı yetiştiriyor, uluslararası güvenlik standartlarına uygun kurumsal yapılar oluşturuyor ve Türkistan’ın nükleer eğitim ile teknik uzmanlık merkezi olmayı hedefliyor. Atılan bu adımlar, Özbekistan’ın gelecekte bölgesel nükleer enerji ekosisteminde daha etkin bir rol üstlenmeye hazırlandığını gösteriyor.
Yorum yazabilirsiniz