Kazakistan, UNESCO’nun “Dünya Belleği” programı kapsamında uluslararası ve bölgesel kayıtlara yeni adaylıklar sundu. Başvurular arasında Abay Kunanbayev’in eserlerine ilişkin belge mirası, ilk Kazak operası “Kız Jibek”e ait materyaller ve Issık kasesi üzerindeki runik yazıtlar öne çıkıyor.
Kültürel mirasın korunması ve tanıtılması amacıyla hükümet tarafından 2026–2028 yıllarını kapsayan kapsamlı bir plan onaylandı. ISESCO ve UNESCO himayesinde yürütülecek planın önemli bir bölümünü, “Dünya Belleği” programı çerçevesinde belgesel miras oluşturuyor. Konuya ilişkin açıklamayı Kazakistan Ulusal Akademik Kütüphanesi Direktörü Kümis Seyitova yaptı.
Seyitova, Kazakistan’ın hâlihazırda UNESCO’nun uluslararası “Dünya Belleği” kayıtlarında dört önemli belge mirası ile temsil edildiğini belirtti. Bu eserler arasında Hoca Ahmet Yesevi’ye ait belgeler, Nevada — Semipalatinsk hareketine ilişkin materyaller, Aral Denizi’ne dair belgeler ve geçtiğimiz yıl listeye dahil edilen “Handar Şejiresi” yer alıyor.
Yeni başvurular kapsamında Abay Kunanbayev’in eserleriyle ilgili belge mirası ve “Kız Jibek” operasına ait arşiv materyalleri uluslararası listeye aday gösterildi. Öte yandan Kazakistan, UNESCO’nun Türkistan ve Asya-Pasifik bölgesini kapsayan bölgesel kayıt programına da katılım sağlıyor.
Bölgesel listeye sunulan adaylıklar arasında Issık kurganında bulunan Issık kasesi üzerindeki runik yazıtlar ile Mäshhür Jüsip’in eserlerine ilişkin belgeler bulunuyor.
Öte yandan 2025 yılında ilk kez “Dünya Belleği” Ulusal Belgesel Miras Listesi oluşturuldu. Halihazırda 79 eserin yer aldığı listenin, ilerleyen yıllarda 500’e çıkarılması hedefleniyor. Yetkililer, Kazakistan genelinde yaklaşık 6 bin belgesel miras unsurunun bulunduğunu belirtiyor.
Yeni UNESCO başvurularının da bundan böyle bu ulusal listeden seçilmesi planlanıyor. UNESCO kurallarına göre ülkeler, iki yılda bir uluslararası ve bölgesel listelere yalnızca birer aday sunabiliyor.
Bölgesel liste başvurularının sonuçlarının 2026 yılının ilk yarısında, uluslararası başvuruların ise gelecek yıl açıklanması bekleniyor.
Öte yandan daha önce Jarkent Camii ve Voznesensky Katedrali UNESCO Dünya Mirası geçici listesine dahil edilmişti.
Yorum yazabilirsiniz