Bugün, Şuşa şehrinin işgalden kurtuluşunun 5. yıl dönümü. 8 Kasım 2020’de, Vatan Savaşı’nın 43. gününde, Şuşa işgalcilerden kurtarılmış ve şehirde Azerbaycan Bayrağı dalgalanmıştır.
Şuşa: Yaratılıştan Zafere
Şuşa, 273 yıl önce Karabağ Hanı Penahali Han tarafından kurulmuştur. Yüksek dağların koynunda bir kale olarak inşa edilen şehir, zamanla büyüyerek en güzel yerlerden biri haline gelmiştir. Güney Kafkasya’nın kültürel ve sosyo-politik yaşamında istisnai bir rol oynayan Şuşa şehri, zengin bir kalkınma sürecinden geçmiş ve aynı zamanda kültür ve müziğin beşiği olarak da bilinmektedir. Eşsiz tarihi görünümünü ve oluşturduğu eşsiz atmosferi her zaman koruyan Şuşa, yetiştirdiği önemli şahsiyetlerle edebi, kültürel, bilimsel ve toplumsal düşünce tarihine önemli sayfalar yazmıştır.
Stratejik açıdan elverişli konumuyla öne çıkan Şuşa, 8 Mayıs 1992’de Azerbaycan’a karşı askeri bir saldırı başlatan Ermeni silahlı kuvvetleri tarafından işgal edilmiştir. İşgalin ardından şehrin 22 bin sakini, Azerbaycan’ın çeşitli bölgelerine mülteci olarak yerleşmiştir. Şuşa’nın işgali sırasında 195 kişi hayatını kaybetmiş, 165 kişi yaralanmış ve 55 kişi esir alınarak rehin alınmıştır.
İşgal sırasında şehirdeki yüzlerce tarihi ve kültürel eser vandalizm eylemleri sonucu yok edildi. Azerbaycanlıların tarihi izlerini silmek amacıyla Ermeni vandallar, yaklaşık 600 tarihi mimari eserin yanı sıra Penahali Han Sarayı, Yukarı Gövher Ağa Camii, Aşağı Gövher Ağa Camii, Hurşidbanu Natavan Evi ve Molla Penah Vagif Türbesi’ni yerle bir ettiler. 7 okul öncesi kurumu, 22 genel eğitim okulu, kültür ve eğitim, tarım teknik okulları, ortaöğretim müzik okulu, 8 kültür evi, 22 kulüp, 31 kütüphane, 2 sinema, 8 müze, ayrıca Şuşa Tarih Müzesi, Azerbaycan Halı Müzesi’nin bir şubesi ve Halk Uygulamalı Sanatlar Devlet Müzesi, Karabağ Devlet Tarih Müzesi, bir turizm üssü ve Kafkasya’daki tek Doğu müzik aletleri fabrikası tahrip edildi, nadir sanat incileri yağmalandı ve yok edildi.
Karabağ’ın tacı sayılan Şuşa şehrinin ikinci doğum günü, 5 yıl önce, 8 Kasım 2020’de kutlandı. 28 yıldır Ermeni birliklerinin işgali altında olan Şuşa’yı kurtarma operasyonu, Vatanseverlik Savaşı’nın en başarılı operasyonlarından biri ve Azerbaycan askeri tarihinin en parlak sayfalarından biridir. Azerbaycan Ordusu savaşçıları, imkânsız gibi görüneni mümkün kıldı. Savaşlar sırasında kahraman asker ve subaylar, yoğun ormanları, aşılmaz vadileri ve zorlu dağ geçitlerini aşarak Şuşa’ya yöneldi. Azerbaycan Ordusu Özel Kuvvetleri, şehre birçok yönden yaklaşmak için yüz kişilik gruplara ayrıldı. 7 Kasım’da hafif silahlarla çevredeki kayalara tırmanarak şehre girdiler. Ermenistan, çatışmalar sırasında Şuşa’ya İskender balistik füzeleri atsa da, Azerbaycan ordusu Ermeni birliklerini imha ederek düşmanı şehirden kovdu ve 8 Kasım’da Şuşa şehri düşmandan kurtarıldı.
Bu muhteşem Zafer, o gün Cumhurbaşkanı İlham Aliyev’in Kararnamesiyle ölümsüzleştirildi. Şuşa şehrinin işgalden kurtuluşunun tarihi önemi göz önüne alınarak, 8 Kasım Zafer Bayramı ilan edildi.
31 Temmuz 2023’te Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, “Azerbaycan Cumhuriyeti’nin Kurtarılmış Topraklarında Şehir Günleri Kurulması Hakkında Kararname”yi imzaladı. Kararnameye göre, Şuşa şehrinin işgalden kurtuluş günü olan 8 Kasım, Şuşa Şehir Günü olarak kutlanıyor. Şuşa’nın doğum günü aynı zamanda Zafer Bayramı!
Şuşa, tüm Türk dünyası için kutsal bir mekân, tüm Türk halkları için dostluk ve kardeşliğin gerçek bir simgesidir. Zaptedilemez bir kale sayılan Şuşa, tarihimizde özel bir yere sahiptir.
Şuşa, Karabağ’ın tacı, bir bilim ve kültür merkezi, Azerbaycan’ın etnografya müzesi, bir folklor hafızasıdır. Azerbaycan’ın varlığı da Şuşa’dan geçer. Şuşa, tarihi misyonunu yeniden onurla yaşamaktadır. Uluslararası etkinliklere ev sahipliği yapmak ve çeşitli kültürel ve kitlesel buluşmaların merkezi haline gelmek, yeni uluslararası statüsünün bir parçasıdır.
Yorum yazabilirsiniz