Buhara’nın eski ve merkezi sokaklarından biri olan “Gaukushon” sokağında, XIX. yüzyıl Buhara Emirliği’ne ait “Abdurahmoni Alam” medresesi sessiz ve mütevazı bir şekilde tarihini saklıyor. Yerel halk bu anıt hakkında çok az bilgiye sahip. Bunun nedeni muhtemelen medresenin XVI. yüzyıldan kalma “Gaukushon” kompleksi içinde yer almasıdır; bu komplekse bir cami, minare, medrese ve küçük bir gölet (hauz) dahildir.
Buhara’ya gelen birçok ziyaretçi, şehrin diğer turistik yerlerini gezerken Gaukushon’un güzelliklerine hayran kalıyor, ancak “Abdurahmoni A’lam” medresesine çok az dikkat ediyor. Buna rağmen yerel yaşlıların anlattığına göre, bu mimari anıtın bulunduğu alanda XIX. yüzyılın başlarında Buhara’nın soylu bürokrat çocukları eğitim görüyordu. Burada genç Müslümanlar için en modern ve gelişmiş eğitim koşulları sağlanmıştı.
Medrese binasının mimarisinden bahsederken, yapının Gaukushon kompleksi ile uyum içinde olduğunu belirtmek gerekir. Ana giriş, ustaca çalışan çömlekçiler tarafından kemer biçiminde inşa edilmiş, iki yanında ise küçük kapı pencereleri (kemer şeklinde) bulunmaktadır. Bu tür kapı penceresi biçimleri, XVI. yüzyıldan itibaren Buhara mimarisinde kullanılmaya başlanmıştır.
Medresede öğrenciler, hucralarda yaşamış ve eğitim görmüştür. Toplamda 24 hucre bulunuyordu. Öğrenciler burada namaz kılar, Kuran surelerini okur ve teoloji kurallarını öğrenirdi. Öğrencilerin içme suyu ihtiyacı medrese için hiçbir sorun teşkil etmiyordu; çünkü medresenin yakınından geçen Şokhrud Nehri’nin bir kısmı Gaukushon kompleksinin göletine akıyordu.
Günümüzde medrese kapıları kilitli olup, ziyaretçiler yalnızca yapının dışını görebilmektedir. Bunun nedeni, 2010 yılında Özbekistan Cumhuriyeti Bakanlar Kurulu’nun “Buhara Şehrindeki Kültürel Miras Nesnelerinin 2020’ye Kadar Araştırılması, Korunması, Restorasyonu ve Modern Kullanıma Uyarlanması Devlet Programı” kapsamında alınan koruma kararına dayanmaktadır.
Medrese koruma altındayken, yerel halk ve Buhara’yı ziyaret edenler medresenin yanında fotoğraf çektiriyor ve yakında içini gezip tarihi anıtı görebilecekleri umuduyla hayranlıklarını sürdürüyor.
Yorum yazabilirsiniz