Azerbaycan Milli Bilimler Akademisi (AMEA) Başkanlık Divanında, büyük Özbek şairi Ali Şir Nevai’nin doğumunun 585. yılına ithaf edilen “Yaşayan Ali Şir Nevai” konulu uluslararası bilimsel konferans düzenlendi.
Öncelikle konferans katılımcıları, Ali Şir Nevai’nin Bakü’deki anıtını ziyaret ederek büyük söz ustadının heykeli önüne çiçekler bıraktılar.
Daha sonra katılımcılar, AMEA Başkanlık Divanı binası ile 100 yıl önce Türk dünyasını ilk kez bir araya getiren Birinci Türkoloji Kurultayı’nın yapıldığı Başkanlık Divanı Büyük Aktif Salonu’nu gezdiler.
Konferansın açılış konuşmasını yapan AMEA Başkanı, Akademisyen İsa Habibbeyli, Ali Şir Nevai’nin Özbek edebiyatının dünya kültürüne kazandırdığı en kudretli şahsiyetlerden biri olduğunu vurgulayarak, onun tüm Türk edebiyatında söz sanatının zirvesinde yer alan seçkin isimler arasında onurlu bir yere sahip olduğunu ifade etti.
AMEA Başkanı, Ali Şir Nevai mirasına ait el yazmalarının korunduğu en büyük merkezin Taşkent’ten sonra Azerbaycan olduğunu belirtti. AMEA El Yazmaları Enstitüsünde büyük şaire ait onlarca değerli el yazmasının muhafaza edildiğini söyleyen Habibbeyli, bunlar arasında Nevai’nin hayattayken istinsah edilmiş nüshalar ile Özbek ustaların notlarıyla zenginleştirilmiş yazmaların özel önem taşıdığını dile getirdi. Bu durumun, Azerbaycan’ın Ali Şir Nevai mirasının korunması ve yaşatılması açısından önemli bir bilimsel ve kültürel merkez olduğunu bir kez daha kanıtladığını ifade etti.
İsa Habibbeyli, Azerbaycan halkının ve genel olarak Türk dünyasının Ali Şir Nevai yaratıcılığına derin bir saygı duyduğunu belirterek, Özbekistan’da Nizami Gencevi ve Muhammed Fuzuli mirasına gösterilen yüksek ihtiramın, Azerbaycan’da Ali Şir Nevai’ye duyulan sevgi ve saygıyla aynı düzeyde olduğunu söyledi. Ali Şir Nevai’nin ortak kültürel hafızamızın ve ortak manevi gücümüzün sembolü olduğunu vurguladı.
Büyük şairin en önemli hizmetlerinden birinin, Türk dilinde kaleme aldığı “Hamse” eseri olduğunu belirten AMEA Başkanı, Nizami Gencevi, Emir Hüsrev Dehlevi ve Abdurrahman Cami’nin de “Hamse” yazarları olmasına rağmen, bu görkemli edebî örneği ilk kez Türk dilinde yaratan kişinin Ali Şir Nevai olduğunu ifade etti.
Daha sonra Özbekistan Cumhuriyeti’nin Azerbaycan’daki Olağanüstü ve Tam Yetkili Büyükelçisi Bahrom Aşrafhanov söz alarak, Azerbaycan–Özbekistan ilişkilerinin gelişiminden bahsetti; iki ülkenin tarihî köklerinin, kültürünün, dilinin ve edebiyatının birbirine çok yakın olduğunu dile getirdi.
Büyükelçi, Azerbaycan’da Ali Şir Nevai üzerine yapılan araştırmaları yüksek takdirle karşıladığını belirterek, konferansın Türkoloji biliminin gelişimine, iki ülke arasındaki karşılıklı yararlı iş birliğinin genişlemesine ve Azerbaycan–Özbekistan bilimsel ve edebî ilişkilerinin ilerlemesine katkı sağlayacağına inandığını ifade etti.
Türkiye’nin Azerbaycan Büyükelçisi Birol Akgün ise konuşmasında Ali Şir Nevai’nin yalnızca XV. yüzyılın büyük bir şairi değil, aynı zamanda Türk dünyasının büyük söz ustası ve düşünürü olduğunu söyledi. Nevai’nin mirasının, Türk dilini kültür, edebiyat ve medeniyet değerlerinin aktarım aracı hâline getirdiğini belirtti.
Büyükelçi, Ali Şir Nevai’nin Türk halklarının ortak kültürel mirasını ve kültürel bilincini derinden etkileyen güçlü bir şahsiyet olduğunu ifade etti.
Daha sonra Azerbaycan–Özbekistan Dostluk Derneği Başkanı, Milletvekilleri Eldar İbrahimov ve Günay Efendiyeva konuşmalarında Ali Şir Nevai yaratıcılığının halkları birleştiren güçlü bir manevi köprü olduğunu vurguladılar ve konferansı ortak mirasımıza, evrensel değerlere ve kardeş halklarımız arasındaki derin dostluk ve dayanışmaya katkı olarak değerlendirdiler.
Etkinlikte ayrıca Özbekistan “Vatandaşlar” Kamu Vakfı Yönetim Kurulu Başkanı Odiljon Sattarov ile Özbek bilim insanlarından Prof. Marufjon Yoldaşev, Doç. Burabiya Rajabova ve yazar Risolat Haydarova, Nevai’nin yaratıcılığı ve eserlerinin fikir dünyası hakkında bildiriler sundular.
Yorum yazabilirsiniz