Bugün dünya enerji haritasında yeni ve son derece önemli bir stratejik yön şekillenmektedir.
Kazakistan, Özbekistan ve Azerbaycan arasındaki sağlam stratejik iş birliği, yalnızca bölgesel enerji güvenliğini güçlendirmekle kalmayıp aynı zamanda küresel ölçekte “yeşil” dönüşümü yeni bir seviyeye taşıyan tarihi bir adım niteliğindedir.
Bu büyük girişimin temelinde, üç kardeş ülkenin liderleri arasında karşılıklı güven, güçlü dostluk ve gelecek nesillere karşı yüksek sorumluluk bilinci yatmaktadır.
Özbekistan’ın “yeşil” Kalkınma Stratejisi
Son yıllarda Özbekistan’da yenilenebilir enerji kaynaklarının kullanımı konusunda geniş çaplı ve yoğun reformlar hayata geçirilmiştir. Günümüzde ülkenin farklı bölgelerinde toplam 5.582 MW kapasiteye sahip 15 güneş ve 5 rüzgâr santrali devreye alınmış olup, bunlar halk ve ekonomi için “yeşil” enerji üretmektedir. Bu kapasitenin 3.930 MW’ı güneş enerjisi santrallerine, 1.652 MW’ı ise rüzgâr santrallerine aittir. Enerji arzının istikrarını sağlamak amacıyla ayrıca toplam 1.545 MW kapasiteli 12 enerji depolama sistemi de devreye alınmıştır.
Bölgesel Dayanışma: Stratejik Tercih
Bu hedeflere ulaşmada bölge ülkeleriyle ilişkiler belirleyici rol oynamaktadır. Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev’in Özbekistan’a gerçekleştirdiği son ziyaret sırasında iki ülke liderleri özellikle enerji sektörü başta olmak üzere öncelikli iş birliği alanlarını belirlemiştir. Bu dostane ilişkiler yalnızca iki ülkenin değil, tüm bölgenin enerji istikrarını güvence altına almaktadır.
Kazakistan, Özbekistan ve Azerbaycan liderlerinin ileri görüşlü politikaları ve dostluğu sayesinde “Yeşil Koridor” projesi hayata geçirilmektedir. Mayıs 2024’te imzalanan Mutabakat Muhtırası ile başlayan süreç, aynı yıl Kasım ayında Bakü’de düzenlenen COP-29 zirvesinde imzalanan stratejik ortaklık anlaşmasıyla daha da güçlenmiştir. Bu tarihi belge, yalnızca enerji üretiminde değil, enerji iletiminde de yeni bir dönemin kapılarını açmıştır.
“Yeşil Koridor”: Geleceğe Atılan Somut Adımlar
Projenin uygulama aşamaları kararlılıkla sürdürülmektedir. 27 Aralık 2024 tarihinde imzalanan kurucu anlaşma kapsamında Kazakistan, Özbekistan ve Azerbaycan’ın ulusal enerji operatörleri — “KEGOC”, “Özbekistan Ulusal Elektrik Şebekeleri” ve “Azerenerji” — ortak bir hedef doğrultusunda bir araya gelmiştir. 2025 yılının başında Taşkent’te Suudi Arabistan Enerji Bakanlığı temsilcilerinin katılımıyla yapılan görüşmeler, projenin uluslararası önemini bir kez daha ortaya koymuştur.
1 Temmuz 2025 tarihinde Bakü’de kurulan “Green Corridor Alliance” adlı şirket, projeye kurumsal bir temel kazandırmıştır. Projenin fizibilite çalışmaları için dünyaca ünlü İtalyan “CESI” şirketi görevlendirilmiş olup, Asya Kalkınma Bankası ile yapılan anlaşma doğrultusunda bu raporun 2027 yılı başına kadar tamamlanması planlanmaktadır. Hâlihazırda üç ülkenin uzmanları, “CESI” ile birlikte projenin kapsamlı teknik-ekonomik modelini geliştirmektedir.
Bu stratejik ortaklık, yalnızca Avrupa’ya “yeşil” enerji ihracatı için değil, aynı zamanda Türkistan ve Hazar bölgesinin birleşik, çevre dostu ve dijital bir enerji sistemine geçişi açısından da kritik bir dayanak oluşturmaktadır.
Yorum yazabilirsiniz