Türkistan ülkeleri ve Azerbaycan, Avrasya’nın en hızlı gelişen yatırım bölgelerinden birini oluşturmaktadır. Bölgedeki karşılıklı ticaret ve doğrudan yatırımlar istikrarlı bir artış göstererek, oluşmakta olan yatırım koridorunun rolünü güçlendirmektedir.
Ticaretin Artışı ve Kurumsal Çerçeve
Özbekistan ile Azerbaycan arasındaki ikili ilişkiler hızlı bir şekilde gelişmektedir. Özellikle 2025 yılında ortak projelerin hacmi, 2024 yılına kıyasla %20–30 oranında artmıştır. Üretim zincirlerinin entegrasyonu ve “Türkistan’da Üretilmiştir” sanayi merkezlerinin oluşturulması sayesinde, Türkistan ülkeleri ile Azerbaycan arasındaki toplam ticaret hacminin 20 milyar dolara çıkarılması hedeflenmektedir. Bu süreçlerde siyasi destek belirleyici bir rol oynamaktadır. Hükümetler arası komisyonlar, iş konseyleri ve düzenli karşılıklı ziyaretler, uzun vadeli bir yatırım programı oluşturmakta ve somut projelerin hayata geçirilmesini sağlamaktadır.
Benoy’dan Yeni Taşkent: Ada, Kanallar ve Yeşil Alanlar
Son sekiz yılda Özbekistan yaklaşık 120 milyar dolarlık doğrudan yabancı yatırım çekmiştir. 2026 yılına kadar ek 50 milyar dolarlık yatırım daha çekilmesi planlanmaktadır. Yatırımların ana alanları sanayi, inşaat, enerji ve tarım olup, teknoloji transferi ve ihracat potansiyeli yüksek projelere giderek daha fazla önem verilmektedir. Aynı zamanda uluslararası yatırımcılar bölgeye yoğun ilgi göstermektedir. Büyük finans kuruluşları Özbekistan’ı cazip bir yatırım pazarı olarak değerlendirirken, Azerbaycan’daki altyapı projeleri de yatırımcıların dikkatini çekmektedir.
Ortak Yatırım Girişimlerinin Rolü
Azerbaycan-Özbekistan Yatırım Şirketi, şu anda ortak yatırımları koordine eden ve hayata geçiren temel yapılardan biridir. Şirketin faaliyetleri; sağlık, lojistik, sanayi, tarım ürünlerinin işlenmesi, finansal teknolojiler, bilgi teknolojileri, eğitim ve enerji gibi alanlarda uzun vadeli projelerin geliştirilmesine ve desteklenmesine yöneliktir.
Şirketin stratejisi, sürdürülebilir sektörlerin ve yüksek teknoloji potansiyeline sahip yeni endüstrilerin dengeli şekilde geliştirilmesine dayanmaktadır. Öncelikli alanlar arasında sağlık, lojistik, sanayi, gıda işleme, fintech, bilgi teknolojileri, eğitim ve enerji yer almaktadır.
Son dönemdeki yatırım örnekleri arasında, “Engineering+” şirketiyle iş birliği içinde yeni nesil veri merkezi teknolojileri için ICE+ daldırmalı soğutma sistemine dayalı ekipmanların yerelleştirilmesine 1,7 milyon dolar yatırım yapılması bulunmaktadır. Proje; mikro veri merkezleri ve yapay zekâ görevleri için sunucu üretimini kapsamaktadır. Ürünlerin Türkistan ve Orta Doğu ülkelerine ihracatı ve iç pazara sunulması hedeflenmektedir.
“Cintana Education” ve Arizona Eyalet Üniversitesi iş birliğiyle Taşkent’teki Amerikan Teknoloji Üniversitesi’nin geliştirilmesi için 2 milyon dolar ayrılmıştır. Bu kaynaklar kampüsün modernizasyonu ve teknik altyapının güçlendirilmesi için kullanılacaktır.
Özbekistan’ın en hızlı büyüyen perakende zincirlerinden birine 15 milyon dolarlık yatırım yapılmıştır. Bu kaynaklar; ağın genişletilmesi, lojistik altyapının geliştirilmesi ve verimliliğin artırılması için kullanılacaktır. Halihazırda 15 yeni potansiyel proje daha değerlendirilmektedir.
Lojistik – Temel Yatırım Koridoru
Trans-Hazar Ulaştırma Koridoru, Avrupa, Kafkasya ve Türkistan’ı birbirine bağlayan stratejik bir hat olarak öne çıkmaktadır. 2025 yılının Ocak–Eylül döneminde Azerbaycan üzerinden taşınan yük hacmi %6 artarak 2,65 milyon tona ulaşmıştır. Aynı dönemde Bakü Limanı üzerinden konteyner taşımacılığı %40 oranında artmıştır.
Bu koridor, transit güzergâhları güçlendirerek geleneksel yollara bağımlılığı azaltmakta ve Avrupa Birliği, Çin ve Güney Asya ile bağlantıları güçlendirmektedir. Böylece bölge uluslararası sermaye için daha cazip hale gelmekte ve yeni sanayi alanlarının gelişimini teşvik etmektedir.
Gelişim Perspektifleri
Özbekistan ile Azerbaycan arasındaki karşılıklı ticaret hacminin 2030 yılına kadar 1 milyar dolara çıkarılması planlanmaktadır. Aynı zamanda yeşil enerji, sanayi ve lojistik sektörlerinde yatırım portföyünün istikrarlı biçimde genişlediği gözlemlenmektedir.
Trans-Hazar koridoru, yüksek ihracat potansiyeline sahip teknoloji projeleri için stratejik bir platform haline gelmektedir. Gelecek hedeflerin uygulanmasında, iki ülkenin işletmeleri ve iş dünyası için 10 milyar dolarlık ortak yatırım paketinin oluşturulması önemli bir adım olarak görülmektedir. Bu paket, sanayi, altyapı ve teknoloji geliştirme projelerinin finansmanı için pratik bir mekanizma olarak değerlendirilmekte; aynı zamanda teknoloji transferinin hızlandırılması ve ihracat kapasitesinin artırılmasına katkı sağlamaktadır.
Yorum yazabilirsiniz