Türkistan’ın en eski uygarlık merkezlerinden biri olan Margiyana (Marguş) mirası, İsviçre’nin Bern kentinde düzenlenen uluslararası bir konferansta yeniden bilim dünyasının gündemine taşındı. “Togolok” arkeolojik kompleksi üzerine yapılan son kazı bulgularının ele alındığı toplantı, bölgenin kadim tarihine ışık tutan yeni değerlendirmelere sahne oldu.
“Arkeolojik Togolok Kompleksindeki son kazılar ışığında Büyük Horasan Uygarlığı” konulu konferansa,Türkmenistan topraklarında yer alan antik Margiyana (Marguş) uygarlığını inceleyen Almanya, İtalya, Fransa, Rusya, Kazakistan ve İsviçre’den önde gelen bilim insanları katılım sağladı.
Türkmenistan heyeti, Tarihî-Kültürel Anıtların Korunması, Araştırılması ve Restorasyonu Ulusal İdaresi Başkanı Muhammetdurdy Mammedov ile “Eski Merv” Devlet Tarih-Kültür Rezervi Başkan Yardımcısı Annamyrat Orazov tarafından temsil edildi.
Bilim insanları, Margiyana uygarlığının kökenine ilişkin yeni bilimsel veriler ışığında görüş alışverişinde bulundu.
Günümüzde Türkmenistan topraklarında, özellikle Murgap (Murgab) ovası çevresinde yer alan bu antik kültür, MÖ 3. binyılın sonları ile MÖ 2. binyıl boyunca gelişmiş bir yerleşik medeniyet olarak kabul edilir.
Arkeolojik araştırmalar, Margiyana uygarlığının gelişmiş şehir planlamasına sahip olduğunu, surlarla çevrili yerleşimler, tapınak kompleksleri ve ileri düzeyde zanaatkârlık faaliyetleri bulunduğunu göstermektedir. Bu yönüyle Margiyana, Mezopotamya, İran ve İndus Vadisi uygarlıklarıyla çağdaş bir “erken kentleşme merkezi” olarak değerlendirilir.
Margiyana kültürü, aynı zamanda “Büyük Horasan Uygarlığı” çerçevesinde de değerlendirilir ve Türkistan tarihinin kökenlerine dair önemli bilimsel tartışmaların merkezinde yer alır. Bu nedenle bölge, hem arkeoloji hem de tarih bilimi açısından kritik bir öneme sahiptir.
Bugün Margiyana mirası, Türkmenistan’ın en değerli kültürel ve tarihi miraslarından biri olarak uluslararası bilim dünyasında yoğun şekilde araştırılmaya devam etmektedir.
Yorum yazabilirsiniz