Türkmen halk takvimine göre 21 Haziran’da başlayan Aralık dönemi, 22 Temmuz’a kadar devam edecek.
Halk geleneklerine göre, Aralık döneminde planladığı ekimleri tamamlayan çiftçiler bol ürün elde etmeyi umabilirdi. Bu dönemin kaçırılması halinde ise bazı sonbahar ürünleri olgunlaşmaya yetişmezdi. Buğday hasadından sonra boşalan tarlalara pirinç ekmeyi planlayan çiftçiler, önceden toprağı düzleyip suluyor, tohumları ise suda bekletiyordu. Birkaç gün içinde şişen taneler nemli tarlalara ekiliyordu.
Aralık’tan önce gelen Ülker dönemi, ilkbahar ile yaz arasındaki geçiş dönemi olarak kabul edilir. Bu nedenle Türkmenler arasında, “Ülker doğduysa yaz, battıysa kış gelir” şeklinde bir atasözü bulunmaktadır. Ülker yıldızının yerini Aralık yıldızına bırakmasıyla gökyüzünde belirgin değişiklikler meydana gelir ve Kuzey Yarımküre’de yaz gündönümü başlar.
Bu on sekiz günlük süreçte ekinler hızla büyür ve bereketli ürün verir. Kavun, karpuz, üzüm ve diğer sebze ile bostan ürünleri, yılın en sıcak günlerinde tatlılıklarını kazanır. Çiftçiler ise kavurucu sıcaklara rağmen tarlaları sulamaya ve bakımını yapmaya devam eder.
“Aralık” kelimesi Türkçede olduğu gibi “iki şey arasındaki mesafe veya dönem” anlamına gelir ve bu adın gökyüzündeki bir yıldıza verilmesi de dikkat çekicidir. Aralık, Küçük Köpek Takımyıldızı’nın en parlak yıldızıdır. 22 Haziran gecesi bu yıldız gökyüzünde özellikle net şekilde gözlemlenebilir.
Şiddetli sıcakların yaşandığı bu dönemde çobanlar sürülerini gece otlaklarına götürür, açık ve yıldızlı gökyüzüne bakarak ertesi günün ne kadar sıcak geçeceğini tahmin ederdi. Böylece Türkmenlerin ataları, gök cisimlerinin doğuş ve batışlarını gözlemleyerek elde ettikleri bilgileri tarım ve hayvancılık faaliyetlerinde ustalıkla kullanmışlardır.
Yorum yazabilirsiniz