Özbekistan ile Çin, yenilenebilir enerji alanındaki iş birliğini güçlendirecek önemli bir adım atarak Taşkent’te ortak bir bilimsel araştırma laboratuvarını hizmete açtı. Yeni merkez, modern enerji teknolojilerinin geliştirilmesi ve sanayiye kazandırılmasına odaklanacak.
Laboratuvar, Özbekistan Enerji Bakanlığı bünyesindeki Ulusal Yenilenebilir Enerji Araştırma Enstitüsü çatısı altında faaliyet gösterecek. Açılış töreni 22 Temmuz 2026 tarihinde düzenlenirken, törene Özbekistan Enerji Bakan Yardımcısı Umid Mamadaminov, Çin’in İç Moğolistan Özerk Bölgesi Parti Komitesi Sekreter Yardımcısı Shi Guanghui, İç Moğolistan Teknoloji Üniversitesi Rektör Yardımcısı Prof. Guo Hongfei ile her iki ülkeden kamu kurumları, üniversiteler ve araştırma kuruluşlarının temsilcileri katıldı.
Bilimsel Araştırmadan Sanayiye
Ortak laboratuvar, Çin’in “Kuşak ve Yol Girişimi” kapsamında, Özbekistan Ulusal Yenilenebilir Enerji Araştırma Enstitüsü ile İç Moğolistan Teknoloji Üniversitesi iş birliğiyle kuruldu.
Merkezin çalışma alanları arasında güneş, rüzgâr ve hidrojen enerjisi, elektrik depolama sistemleri, akıllı enerji şebekeleri ve enerji sektöründe yapay zekâ uygulamaları yer alıyor.
Laboratuvarda özellikle Çin’de geliştirilen ileri enerji teknolojilerinin Özbekistan’ın iklim koşullarına ve teknik altyapısına uyarlanması hedefleniyor. Ortak araştırma ekipleri deneysel tesisler kuracak, yeni ekipmanları test edecek, enerji sistemlerinin dijital modellerini geliştirecek ve sanayiye aktarılabilecek yenilikçi çözümler üzerinde çalışacak.
Yeni merkezin ayrıca Türkistan ülkeleri için ileri enerji teknolojilerinin sergilendiği bölgesel bir referans ve uygulama merkezi haline gelmesi amaçlanıyor.
Yenilenebilir Enerjide Hızlı Büyüme
Ulusal Yenilenebilir Enerji Araştırma Enstitüsü, alternatif enerji alanında önemli bir altyapıya sahip bulunuyor. Enstitü bünyesinde Hidrojen Enerjisi Merkezi ile güneş panelleri ve diğer yenilenebilir enerji teknolojilerinin test ve sertifikasyonunu gerçekleştiren akredite laboratuvarlar faaliyet gösteriyor.
Enstitü, 2021 yılında kabul edilen yenilenebilir enerji ve hidrojen teknolojilerinin geliştirilmesine yönelik devlet programı kapsamında yeniden yapılandırılmıştı.
Ortak laboratuvarın açılması, Özbekistan’ın yenilenebilir enerji üretiminde kaydettiği hızlı büyümenin yaşandığı bir döneme denk geldi.
Enerji Bakanlığı verilerine göre, 24 Haziran 2026 tarihinde saat 15.00 itibarıyla yenilenebilir enerji kaynaklarından üretilen elektrik kapasitesi 5 bin 310 megavata ulaşarak ülkenin toplam elektrik üretiminin yüzde 45,3’ünü oluşturdu. Bir yıl önce bu oran yüzde 33,6 seviyesindeydi.
Böylece yeşil enerji üretim kapasitesi bir yılda 1.585 megavat, yani yüzde 42,6 oranında artarken, termik santrallerde kullanılan doğal gaz tüketimi yaklaşık 293 bin metreküp azaldı.
Bölgesel İş Birliğine Stratejik Katkı
Uzmanlara göre ortak laboratuvar, Özbekistan’ın yalnızca yurt dışından teknoloji ithal eden bir ülke olmasının ötesine geçerek enerji teknolojilerinde yerli bilgi birikimini geliştirmesine, üretimi kademeli olarak yerlileştirmesine ve yeni nesil enerji uzmanları yetiştirmesine katkı sağlayacak.
Çin açısından ise proje, Türkistan’daki teknolojik varlığını güçlendirirken, Özbekistan için enerji altyapısının modernizasyonunu hızlandıracak, doğal gaz tüketimini azaltacak ve elektrik arz güvenliğinin artırılmasına önemli destek sağlayacak stratejik bir iş birliği olarak değerlendiriliyor.
Yorum yazabilirsiniz