Türkistan Eyaleti’nin Sozak ilçesindeki Kızılkol tarihi-kültürel bölgesinde arkeologlar, Geç Tunç Çağı’na ait bir mezarlığı inceledi. Bu eşsiz defin yapısı ve aile mezarlığında yürütülen kazılarda kadim eserler gün yüzüne çıkarıldı.
Arkeolojik kazılar, Özbekali Janibekov Güney Kazakistan Pedagoji Üniversitesi bünyesindeki N. P. Poduşkin Arkeoloji Merkezi Başkanı, tarih bilimleri doktoru Profesör A. N. Poduşkin liderliğinde yürütüldü.
Bu yılki arkeolojik araştırmalarda, üniversite bünyesindeki Arkeoloji Merkezi çalışanlarının yanı sıra “Ordabası” Ulusal Tarihi-Kültürel Sit Alanı uzmanları da yer aldı.
Geç Tunç Çağı’na Ait Daire Planlı Yapı
Arkeologlar tarafından incelenen ilk nesne Tunç Çağı’na ait. İncelenen alanlardan biri olan Tasbastau mezarlığının çapı yaklaşık 10 metre civarındadır. Mimarisi oldukça özgün olan bu mezarlık daire şeklinde olup etrafı dikey olarak dikilmiş taşlarla çevrilmiştir. Merkezde ise iki ayrı yapı yer almaktadır: Bunlardan biri içi büyük yassı taşlarla döşenmiş bir taş sandık (kist), diğeri ise duvarları taşla örülmüş bir mezar yapısıdır.
Mezar alanı çok eskiden soyulmuş olmasına rağmen, kazılar sırasında seramik kap parçaları ve bir muska (tılsım) bulundu. Araştırmacılara göre bu eserler, yapının M.Ö. XIV–XII. yüzyıllara, yani Geç Tunç Çağı’na ait olduğunu gösteriyor.
— Güneydeki Tautarı ve Baganalı gibi diğer Tunç Çağı mezarlıklarında yassı taşlardan yapılmış çitler ve taş sandıklar görülüyor. Kızılkol’daki yapının ayırt edici özelliği ise dairesel bir plana sahip olmasıdır. Bu durum, onu bölgedeki az incelenmiş Tunç Çağı anıtlarından ayırıyor, dedi A. N. Poduşkin.
Kadın Savaşçı İhtimali ve Savaş Baltası İzi
İncelenen bir diğer yapı ise Kızılkol-1 mezarlığının üçüncü mezar taşı oldu. Bu aile mezarlığında bir erkek, bir kadın ve iki çocuğa ait kemikler bulundu. Bunların yanı sıra, sansar veya tilki kemiğinden yapılmış ve nadir rastlanan bir muska da çıkarıldı.
Ancak kadının kafatasında göze çarpan özel bir iz tespit edildi. Şakak bölgesinde, kadim bir silah olan savaş baltasının vurulması sonucu oluşan bir yara izi korunum gösteriyordu. Bilim insanlarına göre bu yaralanma yaşarken meydana geldi ve ölüm sebebi olmuş olabilir.
— Şu anda iki olasılık değerlendiriliyor. Bir hipoteze göre kadın, defin töreni sırasında öldürülmüş ve erkekle birlikte gömülmüş olabilir. Ancak savaşta yaralanıp bu yara yüzünden ölmüş olma ihtimali de var, dedi Poduşkin.
Bilim insanlarının belirttiğine göre, Kanglı (Kangju) devletinde bir kadının erkekle birlikte gömülmek üzere öldürüldüğünü kanıtlayan herhangi bir geleneksel veri bulunmamaktadır. Aksine, o dönemde kadınların toplumda yüksek bir sosyal konuma sahip olduğunu gösteren bilgiler mevcuttur.
— Kadınların sosyal statüsü yüksekti. Savaşlar sırasında erkekler gibi öldürülmek yerine çoğunlukla esir alınırlardı. Yine de Kanglı bünyesinde Sarmat kabilelerinin de bulunduğu göz önüne alınırsa, kadınların askeri çatışmalara katılmış olması muhtemeldir. Sarmat toplumunda kadınların savaşçı olarak savaşlara katıldığı bilinmektedir, diye ekledi profesör.
Arkeologlar, Kızılkol tarihi-kültürel bölgesinde yürütülen yerleşik kazı çalışmalarının oldukça verimli geçtiğini belirttiler. Araştırma çalışmaları planlandığı şekilde devam edecek.
Daha önce Karatau’daki kadim ören yerinde birkaç farklı döneme ait eserlerin bulunduğu bildirilmişti.
Yorum yazabilirsiniz