Moğolistan’ın başkenti Ulan Batur’da düzenlenen BM Çölleşmeyle Mücadele Sözleşmesi 17. Taraflar Konferansı’nda (COP17) bir araya gelen Türkistan cumhuriyetleri, çölleşme, arazi bozulumu ve kum fırtınalarına karşı geliştirdikleri bölgesel ve ulusal çözüm stratejilerini kamuoyuna sundu.
190’dan fazla ülkeden temsilcilerin katıldığı ve “Toprağın İhyası – Umudun Yeniden Doğuşu” temasıyla gerçekleştirilen küresel iklim zirvesinde, özellikle Türkistan ülkelerinin ekosistem ihyasına yönelik finansal ve ekolojik çözüm önerileri dikkat çekti.
Kazakistan’dan “Yeşil Siper” İnisiyatifi
Kazakistan, sınır ötesi toz ve kum fırtınalarının frekansını ve şiddetini azaltmak amacıyla “Türkistan Yeşil Siperi” projesini teklif etti. Astana yönetimi, kitlesel ağaçlandırma hamleleriyle toprak bozulumunu durdurmayı ve bölge ülkeleriyle ekolojik izleme alanındaki iş birliğini artırmayı hedefliyor.
Kırgızistan Dağlık Bölgeler İçin Finansal Mekanizma Öneriyor
Kırgızistan, iklim değişikliğine karşı son derece hassas olan dağlık alanların korunması için özel bir finansal mekanizma ile Uydu ve Ulusal Veri Doğrulama Bölgesel Merkezi’nin kurulmasını teklif etti. Uydu görüntüleri ile saha verilerini birleştirecek bu merkezin, çölleşme ve mera bozulumunu anlık olarak tespit etmesi planlanıyor. Bişkek ayrıca merkez karargahı Kırgızistan’da yer alacak bir “Gözlem ve İklim Dayanıklılığı Küresel Merkezi” kurma fikrini uluslararası gündeme taşıyor.
Özbekistan’dan “Arat-Gobi” ve “Yeşil Aral” Adımları
Özbekistan delegasyonu zirvede; Çölleşmeyle Mücadele Asya Ağının kurulacağını, bölgesel toz fırtınası izleme sisteminin faaliyete geçeceğini ve Moğolistan ile ortaklaşa “Aral-Gobi” çevre ortaklığının başlatıldığını duyurdu. Taşkent yönetimi, Aral Gölü’nün kuruyan tabanına saksaul bitkisi dikilmesini içeren “Yeşil Aral” projesiyle hareketli kumları sabitlemeyi ve sürdürülebilir mera yönetimini yaygınlaştırmayı amaçlıyor.
Türkmenistan Biyo-NanokTürkmenistan Biyo-Nanokompozit Teknolojisiyle Kumları Sabitliyor
Yüzölçümünün %80’i çöllerle kaplı olan Türkmenistan, 1993 yılından bu yana 160 milyondan fazla ağaç diktiğini belirtti. Türkmen bilim insanları, alg (su yosunu) bazlı geliştirdikleri özel biyo-nanokompozit malzeme sayesinde kurak alanlardaki kum yüzeyini sabitleyerek bitkilerin tutunmasını sağlıyor. Aşgabat yönetimi ayrıca Türkistan Çölleşmeyle Mücadele Bölgesel Merkezi’nin kurulmasını teklif ederek BM’nin Kum ve Toz Fırtınalarıyla Mücadele On Yılı (2025–2034) programına aktif destek veriyor.
Yorum yazabilirsiniz