1 Nisan itibarıyla Tashkent’te, hizmet ve finans projeleri hariç olmak üzere yeni sanayi bölgelerinin kurulmasına süresiz moratoryum yürürlüğe girecek.
Karar, Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev’in imzaladığı ve başkent ile çevresinde hava kirliliğini azaltmayı amaçlayan “Temiz Hava” ulusal programı kapsamında alındı.
Bu adım, sanayide genişlemeye dayalı büyüme modelinden sürdürülebilir kalkınma modeline stratejik bir geçişi yansıtıyor.
Son yıllarda Taşkent’te artan işletme sayısı, ulaşım yoğunluğu ve inşaat faaliyetleri nedeniyle hava kirliliğinde ciddi artış gözlemlenmişti. Yetkililer artık yeni sanayi bölgeleri açmak yerine mevcut üretim tesislerini modernize etmeye odaklanıyor.
Ekolojik Standartlar ve Finansal Teşvikler
İş dünyasının çevre standartlarına geçişini teşvik etmek için özel önlemler de devreye alınıyor. Çevre yönetimi, sera gazı emisyonlarının azaltılması ve “yeşil” enerji kullanımı alanlarında uluslararası sertifika alan işletmeler, sertifikasyon maliyetlerinin %50’sine kadarını geri alabilecek.
Bunun için üretimin en az %30’unun alternatif enerji kaynakları kullanılarak yapılması şart koşuluyor.
Ayrıca bankalar, filtreler, arıtma sistemleri ve enerji verimli teknolojiler gibi çevreci ekipmanların kurulumu için uygun faizli krediler sağlayacak. Bu sayede sanayinin modernizasyonunun işletmeler üzerinde ani bir mali baskı oluşturmadan hızlandırılması hedefleniyor.
Tam Kapsamlı İzleme ve Sıkı Denetim
1 Mayıs 2026’ya kadar, Taşkent ve çevresindeki enerji sektörüne ait işletmelere otomatik emisyon izleme istasyonları kurulacak. Tüm veriler gerçek zamanlı olarak Özbekistan Ekoloji Komitesi’nin dijital sistemine aktarılacak. I ve II kategorideki işletmeler için ise daha sıkı kurallar getiriliyor: izleme sistemine bağlanmayan işletmeler için çevreyi kirletme cezaları 10 kat artırılacak.Bu düzenleme, dijital denetimi sanayi faaliyetlerinin zorunlu bir parçası haline getiriyor.
Yeni Kısıtlamalar ve Teknolojik Dönüşüm
1 Temmuz 2026’dan itibaren, seraların ısıtılmasında sertifikasız kazanların ve yanma kontrol sistemleri olmayan ekipmanların kullanımı yasaklanacak. Bu sektör, tarım kaynaklı emisyonların önemli bir kısmını oluşturuyor. Mayıs–Aralık 2026 döneminde işletmelerin şu sistemleri kurması zorunlu olacak:
Toz ve gaz arıtma sistemleri
Enerji verimli ekipmanlar
Otomatik izleme sistemleri
Yerel arıtma tesisleri
Ekoloji Komitesi, ekipmanların etkinliğini düzenli olarak denetleyecek ve onaylı teknolojilerin listesini kamuya açık hale getirecek.
Uzmanlara göre, Taşkent bu adımlarla bölgede en kapsamlı çevre düzenlemelerini uygulayan şehirlerden biri haline geliyor.
Kısa vadede işletme maliyetlerinde artış beklenirken, uzun vadede bu politikaların şehrin yatırım cazibesini ve yaşam kalitesini artıracağı öngörülüyor.
“Yeşil” sanayiye geçiş aynı zamanda çevre teknolojileri üretimi ve yenilenebilir enerji gibi yeni sektörlerin gelişmesine de zemin hazırlıyor. Küresel ölçekte artan karbon azaltımı eğilimi göz önüne alındığında, bu adımlar Özbekistan’ın uluslararası çevre standartlarına uyum sağlamasına katkı sunacak.
Yorum yazabilirsiniz