Türkistan’da ulaşım ve ticaret dengelerini değiştirmesi beklenen Çin–Kırgızistan–Özbekistan demiryolu projesi, finansman aşamasında yeni bir adım daha attı. Bölgesel bağlantıyı güçlendirmesi ve kıtalar arası ticaret koridoru oluşturması hedeflenen proje için Kırgızistan, kritik bir kredi paketini gündemine aldı.
Kırgızistan, Çin–Kırgızistan–Özbekistan demiryolu projesindeki mali yükümlülüklerini karşılamak için Çin’den yaklaşık 2,075 milyar yuan (306,9 milyon dolar) tutarında uygun koşullu kredi çekmeye hazırlanıyor. Söz konusu anlaşma taslağı onay için parlamentoya sunuldu.
Kredinin Çin İhracat-İthalat Bankası tarafından sağlanacağı, vadesinin 25 yıl olacağı ve ilk 5 yılın geri ödemesiz dönem olarak belirlendiği açıklandı. Faiz oranı ise %1,5 seviyesinde olacak. Çin tarafı ayrıca 730 milyon yuanlık kısmın faizini üstlenerek Kırgızistan için şartları daha da kolaylaştırdı.
Üçlü Ortak Proje
Toplam maliyeti yaklaşık 4,7 milyar dolar olan projede hisseler şu şekilde dağılıyor: Çin %51, Kırgızistan ve Özbekistan ise %24,5’er paya sahip. Yaklaşık 2,3 milyar dolarlık bölüm Çin kredisiyle finanse edilirken, kalan kısım ortaklar tarafından karşılanacak.
Demiryolunun Kırgızistan güzergâhı 304 kilometre uzunluğunda olacak ve proje kapsamında 50 köprü ile 29 tünel inşa edilecek. Zorlu dağlık arazi nedeniyle hattın yaklaşık %40’ı mühendislik yapılarından oluşacak.
Stratejik Önem
27 Aralık 2024’te üç ülke liderlerinin katılımıyla temeli atılan demiryolu, Kırgızistan’ın en büyük altyapı projelerinden biri olarak görülüyor. Projenin ülkenin transit kapasitesini artırarak Çin, Türkistan, Orta Doğu ve Avrupa arasında önemli bir lojistik koridor oluşturması hedefleniyor.
Özbekistan için daha kısa ticaret yolları anlamına gelen proje, Çin açısından ise küresel kara ulaşım hatlarını çeşitlendirme stratejisinin bir parçası olarak değerlendiriliyor.
Riskler ve Beklentiler
Uzmanlar, projenin bölgesel kalkınma, istihdam ve ticaret açısından önemli fırsatlar sunduğunu ancak yüksek maliyet ve zorlu coğrafya nedeniyle dikkatli finansal yönetim gerektirdiğini vurguluyor.
Tamamlanması halinde demiryolunun, Türkistan’ın ulaşım haritasını değiştirerek bölgeyi Doğu ile Batı arasında kritik bir transit merkez haline getirmesi bekleniyor.
Yorum yazabilirsiniz