Türkistan’da su kaynaklarının sürdürülebilir ve dengeli kullanımına yönelik bölgesel iş birliği güçlenirken, Kazakistan komşu ülkelerle sınır aşan su kaynaklarının yönetimi konusunda yürüttüğü çalışmaları hızlandırdı. Kazakistan Su Kaynakları ve Sulama Bakanlığı, yılın başından bu yana bölge ülkeleriyle 38 görüşme gerçekleştirirken, Özbekistan’la sınır aşan su yapılarının ortak yönetimine ilişkin önemli bir adım daha atıldı.
Bunların 27’si Türkistan devletleriyle, 11’i ise Çin Halk Cumhuriyeti ve Rusya Federasyonu ile yapıldı.
Bu kapsamda Kırgızistan ve Özbekistan ile birlikte Toktogul Baraj Gölü ve Üç-Kurgan HES’in mevcut vejetasyon (sulama) dönemindeki çalışma rejimi konusunda mutabakata varıldı. Tacikistan ve Özbekistan ile ortaklaşa “Bahri-Toçik” Baraj Gölü’nün çalışma rejimi ve devletlerarası “Dostluk” kanalı üzerinden su iletimi hususunda anlaş sağlandı. Kırgızistan ile de Şu ve Talas nehirleri üzerinden su temini rejimleri iki kez kararlaştırıldı.
Türkistan ülkelerinin su yönetimi kurumlarıyla yürütülen koordineli çalışmalar sonucunda, mevcut vejetasyon döneminde Şardara Baraj Gölü’ne giren su miktarı tahmin edilen göstergeleri aştı.
Ayrıca, Kazakistan Cumhuriyeti Hükümeti ile Özbekistan Cumhuriyeti Hükümeti arasında sınır aşan su yapılarının ortak yönetimi ve rasyonel kullanımına ilişkin geçen yıl imzalanan Anlaşma onaylandı.
Su Kaynakları ve Sulama Birinci Bakan Yardımcısı Nurlan Aldamjarov konuya ilişkin şunları aktardı:
“Yıl sonuna kadar, sınır aşan su yapılarının ortak yönetimi ve rasyonel kullanımına dair hükümetler arası anlaşmanın uygulanmasında daimi bir mekanizma olacak ‘Kazakistan-Özbekistan Ortak Komisyonu’nun kurulması konuları da dâhil olmak üzere 33 toplantı yapılması planlanmaktadır. Ayrıca, Sirderya Nehir Havzası’ndaki baraj göllerinin vejetasyon dışı dönemdeki çalışma rejimlerinin onaylanması, Rusya Federasyonu’ndan meslektaşlarımızla sınır aşan nehir havzalarındaki su dengesinin tespiti üzerine ortak çalışmalar yürütülmesi ve diğer etkinlikler hedeflenmektedir.”
Hatırlatılacağı üzere, Ağustos ayının başında Su Kaynakları ve Sulama Bakanlığı bünyesinde Kazakistan’ın ilk Su Diplomasisi Departmanı kurulmuştu. Bu yeni birim; ülkenin sınır aşan su yapılarına ilişkin daimi devletlerarası komisyonlara katılımını koordine edecek, ortak devletlerle müzakere süreçlerini takip edecek ve su alanındaki devletlerarası anlaşmaların hazırlanıp hayata geçirilmesi çalışmalarını yürütecektir.
Daha önce Kazakistan ve Türkistan ülkeleri, Sirderya’nın su kaynaklarının takibini otomatikleştirecek bir planın geliştirilmesini onaylamıştı.
Yorum yazabilirsiniz