Türk dünyasında ortak iletişim ve yazı sistemine geçiş yönünde önemli bir adım daha atıldı. Astana’da toplanan Ortak Türk Alfabesi Komisyonu, 34 harften oluşan ortak Türk alfabesinin uygulanmasına ilişkin tavsiyeleri kabul ederken, sürece verilen desteği bir bildiriyle resmen duyurdu.
Türk Akademisinin açıklamasına göre, toplantıya Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan ve Türkiye’den komisyon üyelerinin yanı sıra, Türk Akademisinin gözlemci ülkelerinde dil politikalarından sorumlu resmî kurumların temsilcileri de katıldı.
Komisyon, 2022 yılında Türk Devletleri Teşkilatının koordinasyonunda Türk Akademisi bünyesinde kurulmuştur. 11 Eylül 2024 tarihinde Bakü’de gerçekleştirilen üçüncü toplantıda 34 harften oluşan ortak Türk alfabesi kabul edilmiştir.
Toplantının açılışını yapan Türk Akademisi Başkanı Akademisyen Şahin Mustafayev, geçen dönemde akademik çevrelerde, eğitim kurumlarında ve kamuoyunda ortak Türk alfabesine olan ilginin önemli ölçüde arttığını belirtti.
“Mevcut aşamada, ortak Türk alfabesinin kullanımına ilişkin ortak yaklaşımların belirlenmesi ve pratik uygulamanın temel ilkelerine yönelik çalışmaların tamamlanması büyük önem taşımaktadır. Ortak Türk alfabesinin tanıtımı amacıyla Türk Akademisi çeşitli yayınlar hazırlamıştır. 2025 yılında ilk kez bu alfabe kullanılarak, Abay Kunanbayulı’nın Kara Sözler adlı eseri Kazak Türkçesinde, Cengiz Aytmatov’un Beyaz Gemi adlı eseri ise Kırgız Türkçesinde yayımlanmıştır.” dedi.
Toplantının ana gündem maddesi, Türk dilleri için ortak Türk alfabesinin uygulanmasına ilişkin Tavsiye İlkelerinin görüşülmesi ve bu alfabenin pratik kullanımına yönelik prensip ve mekanizmaların belirlenmesi oldu.
Toplantıda ayrıca hazırlanan kuralların Türk Akademisi tarafından ilgili ulusal kurumlara, dil kuruluşlarına ve iş birliği yapılan yapılara gönderileceği vurgulandı. Bununla birlikte, bu kuralların uygulanması ve kullanımıyla ilgili hususların her devletin yetkili organlarının sorumluluğunda olduğu ve ulusal mevzuat çerçevesinde değerlendirileceği belirtildi.
Toplantının sonunda, ortak Türk alfabesinin gelecekte uygulanmasına verilen desteğin teyit edildiği bir Bildiri imzalandı.
Alınan önemli kararlardan biri, ortak Türk alfabesinin uygulanmasına ilişkin Tavsiye İlkelerinin yanı sıra, bu alfabe temel alınarak hazırlanan Kazak ve Kırgız alfabelerinin tavsiye edilen sürümlerinin de onaylanması oldu.
Söz konusu belge, ortak Türk alfabesinin pratik uygulamasında ortak bir yaklaşımın sağlanması amacıyla genel bir başvuru kaynağı ve temel yönlendirici rehber olarak kullanılacaktır.
Katılımcılar, ortak Türk alfabesinin uygulanmasının Türk devletleri arasındaki iş birliğini ve kültürel birliği daha da güçlendireceğine olan inançlarını dile getirdiler.
Yorum yazabilirsiniz