Türkmenistan, geleneksel halk hekimliği ile tahya yapım ve kullanım geleneğinin UNESCO Somut Olmayan Kültürel Miras Listesi’ne, 8. yüzyıla ait İbrahim Edhem el yazmalarının ise “Dünya Belleği” Programı kapsamındaki Asya-Pasifik Bölgesel Kütüğü’ne dahil edilmesi için UNESCO’ya başvurdu.
Yılın başından bu yana Türkmen uzmanlar, ülkenin kültürel ve bilimsel mirasına ilişkin kapsamlı dosyalar hazırladı. UNESCO Somut Olmayan Kültürel Miras Listesi’ne, yerel endemik şifalı bitkilerin kullanımına dayanan geleneksel halk hekimliği ile Türkmenlerin geleneksel başlığı olan tahyanın yapımı ve giyilmesi sanatının dahil edilmesi önerildi.
Bunun yanı sıra, 8. yüzyıl âlimi İbrahim Edhem’in yaşamı ve tasavvuf felsefesine ilişkin el yazmaları da UNESCO’nun “Dünya Belleği” (Memory of the World) Programı’nın Asya-Pasifik Bölgesel Kütüğü’ne aday gösterildi. Söz konusu el yazmaları Türkmenistan’ın ulusal arşivinde muhafaza ediliyor.
Türkmenistan’ın ulusal mirasını uluslararası alanda tanıtma çalışmaları, ülkenin uluslararası kuruluşlarla yürüttüğü iş birliği kapsamında sürdürülüyor. Daha önce Aşkabat’ta, UNESCO ve İSESKO ile iş birliğinin genişletilmesi, ayrıca Türkmen kültürünün korunması ve dünyaya tanıtılmasına yönelik yeni projeler ele alınmıştı.
Halihazırda UNESCO Somut Olmayan Kültürel Miras Listesi’nde Türkmenistan’a ait birçok gelenek yer alıyor. Bunlar arasında Türkmen halıcılığı sanatı, bahşı (geleneksel ozanlık ve destan anlatıcılığı) sanatı, Ahal Teke atı yetiştiriciliği ve ipek böcekçiliği bulunuyor. Yeni adaylıkların da UNESCO uzmanlarının değerlendirmesinin ardından bu listeye eklenmesi bekleniyor.
Türkmenistan’da tahya, geleneksel Türkmen kıyafetinin ayrılmaz bir parçası olan, el işlemeli bir başlıktır (takke). Hem kadınlar hem de erkekler tarafından kullanılır; ancak şekli, nakışları ve süslemeleri cinsiyete, yaşa ve ait olunan Türkmen boyuna göre farklılık gösterir. Tahya, Türkmen kültüründe yalnızca bir giysi değil, aynı zamanda milli kimliğin ve kültürel mirasın simgelerinden biridir.
Yorum yazabilirsiniz