Türkistan, eşsiz doğası ve tarihi mirasıyla turistlerin ilgisini çekmeye devam ediyor. Ancak bölgede çoklu ülke turuna çıkmak; hâlâ karmaşık vize prosedürleri ve zaman alan sınır kontrolleri nedeniyle oldukça güç.
Son dönemde Türkistan liderlerinin Avrupa’daki Şengen benzeri tek bir vize sistemi kurma yönündeki söylemleri artsa da, bölgenin köklü bürokratik engelleri ve güvenlik kaygıları bu fikrin hayata geçmesini zorlaştırıyor.
İpek Yolu’nda Seyahat Engeli
Son yıllarda Batılı turistler için popüler bir destinasyon haline gelen bölgede, çadır (yurt) konaklamalı otantik turlardan İpek Yolu’nun kadim mimarisine kadar pek çok seçenek sunuluyor. Ancak coğrafi uzaklık ve yüksek seyahat maliyetleri nedeniyle turistler, tek bir seyahatte birden fazla ülkeyi ziyaret etmek istiyor.
Kazakistanlı turizm uzmanı Erkin Tikenov durumu şöyle özetliyor: “Bölgemize gelen turistler genellikle 2-3 ülkeyi birden görmek istiyor. Dünyanın ana turizm merkezlerine uzak olduğumuz için kısa sürede çok şey görmek en mantıklı yol.”
Sektör temsilcileri de bölgesel entegrasyonun önemine dikkat çekiyor. Kırgızistanlı dağ rehberi Bermet Tursaliyeva, “Komşu ülkelerle iş birliği yaparsak Kırgızistan’dan Özbekistan veya Tacikistan’a uzanan kapsamlı etno-turlar düzenleyebiliriz. Ancak sınırlardaki bürokrasi ve bölgesel izin süreçleri hareket alanımızı kısıtlıyor” diyor.
Çoğu Türkistan ülkesi vizesiz rejim uygulasa da, sınır geçişlerindeki uzun kuyruklar ve özel bölge izinleri (örneğin Tacikistan’ın Dağlık Bedahşan bölgesi veya Zorkul Gölü için gereken ekstra izinler) turistler için ciddi zaman kaybı yaratıyor.
“Asya Şengen’i” Hayal mi?
Aslında “Asya Şengen’i” fikri yeni değil. İlk olarak 2018 yılında Kazakistan tarafından ortaya atılan bu konsept; Kazakistan, Kırgızistan, Özbekistan, Tacikistan ve Türkmenistan arasında serbest dolaşımı hedefliyordu.
Son yıllarda turizm gelirlerinin belirgin şekilde artmasıyla birlikte görüşmeler yeniden hız kazandı. Kırgızistan Turizmi Geliştirme Ajansı Başkanı Eduard Kubatov, Özbekistan, Kazakistan ve Tacikistan ile ortak vize sistemi üzerine görüşmelerin sürdüğünü belirtiyor.
Ancak uzmanlar sürecin kolay ilerlemeyeceği görüşünde:
İç Serbest Dolaşım Eksikliği: Glasgow Üniversitesi’nden Prof. Luca Anceschi, bölge ülkelerinin kendi vatandaşlarına bile tam serbest dolaşım sağlamadığına dikkat çekerek: “Kendi vatandaşları için serbest dolaşım sağlamadan, yabancılar için ortak bir turizm vizesi oluşturmak gerçekçi değil” değerlendirmesini yapıyor.
Güvenlik ve Kapalı Rejimler: Bölge uzmanı Edward Lemon ise Türkmenistan gibi dünyanın en kapalı ülkelerinden birinin bu sisteme katılmasının neredeyse imkansız olduğunu, Tacikistan’ın da güvenlik gerekçeleriyle sıkı kontroller uygulamaya devam ettiğini vurguluyor.
Türkistan’da tek bir vizeyle seyahat etmek turizm potansiyelini katlayabilecek bir adım olsa da, sınır güvenlik politikaları ve siyasi iradenin ne derece esneklik göstereceği bu projenin kaderini belirleyecek.
Yorum yazabilirsiniz