Kırgızistan ve Özbekistan, Çon-Gara ve Taş-Dobo köylerinin Kırgızistan Cumhuriyeti’nin yetki alanına geçirilmesi için idari ve teknik süreci başlattı.
Daha önce bu yerleşim birimleri idari olarak Özbekistan’ın Fergana bölgesine bağlıydı. Ancak köylerde yaşayanların büyük çoğunluğunu etnik Kırgızlar oluşturuyor.
Söz konusu süreç, iki ülke arasında devlet sınırının netleştirilmesi, sınır belirleme çalışmalarının tamamlanması ve eşdeğer nitelikteki arazi takası konusundaki ikili anlaşmalar çerçevesinde yürütülüyor. Ön verilere göre iki köyde yaklaşık 2 bin 500 kişi yaşıyor. Bilgiyi Kabar haber ajansı aktardı.
Vatandaşlık, Belgeler ve Mülkiyet Hakları
Uygulama aşamasına geçilmeden önce, 24 Temmuz’da Batken bölgesinin Kadamjay ilçesinde gerçekleştirilen Kırgız-Özbek ortak çalışma komisyonu toplantısı yapıldı.
İki ülke temsilcileri; bölge sakinlerinin hukuki statüsü, vatandaşların kayıt işlemleri, olası yer değiştirme süreçleri, taşınmaz ve arazi mülkiyeti, ekonomik faaliyetlerin sürdürülmesi ve devlet ile yerel yönetim hizmetlerinin gelecekte nasıl sağlanacağı konularını ele aldı.
Bölgelerin yeni bir hukuki statüye geçişi sırasında halkın mülkiyet haklarının korunmasına özel önem verildi.
3 Ağustos’tan itibaren ortak çalışma grubu doğrudan Çon-Gara ve Taş-Dobo köylerinde faaliyetlerine başladı. Uzmanlar, hane bazında nüfus kayıtlarını yapıyor, kişisel bilgileri güncelliyor ve taşınmaz varlıkları kayıt altına alıyor.
Köy sakinlerine Kırgızistan belgelerinin alınması ve devlet kurumlarıyla bundan sonraki işlemler konusunda bilgilendirme yapılıyor. Kayıt işlemlerinin tamamlanmasının ardından, belirlenen kurallar doğrultusunda Kırgız vatandaşlığını tercih edecek kişiler için vatandaşlık işlemlerinin başlatılması planlanıyor.
Köylerin Devri Yalnızca Pasaport ve Vatandaşlık Meselesiyle Sınırlı Değil
Devlet kurumlarının; konut ve arazi kayıtları, sosyal sistemlere erişim, emekli maaşları ve sosyal yardımların ödenmesi, sağlık hizmetleri ile çocukların okullara kaydı gibi konularda da düzenlemeler yapması gerekiyor.
Geçiş sürecinin sorunsuz ilerlemesi için daha önce verilen belgelerin tanınması veya vatandaşların mülkiyet ve sosyal haklarını kaybetmeden belgelerin kolaylaştırılmış şekilde değiştirilmesine yönelik bir mekanizma oluşturulması önem taşıyor.
Uzun Süren Sınır Anlaşmazlığının Çözümünde Yeni Aşama
Mevcut anlaşmalardan önce Çon-Gara ve Taş-Dobo, Özbekistan’a bağlı yerleşim yerleri olarak kalmıştı ve bu köylere ulaşım Kadamjay ilçesi üzerinden, yani Kırgızistan topraklarından sağlanıyordu.
2024 yılında Bişkek ve Taşkent, bu köylerin yanı sıra Özbekistan’a bağlı Soh ve Şahimardan yerleşimleri için transit geçiş kurallarını kolaylaştırmış; Özbek vatandaşlarının Kırgızistan topraklarından geçişlerinde olağan kalış süresi sınırlamalarına tabi olmadan hareket etmelerine izin vermişti.
Yeni devir süreci, geçmişteki idari karmaşıklıkları ortadan kaldırmayı ve köylerin hukuki statüsünü, bölgede yaşayan nüfusun fiili durumuyla uyumlu hale getirmeyi amaçlıyor.
Buna karşılık Kırgızistan, Özbekistan’a benzer büyüklükte arazi alanları devredecek. Bu alanların büyüklüğü ve sınırları iki ülke arasındaki anlaşmalarla belirlendi.
Her iki ülke açısından bu süreç daha geniş bir siyasi anlam taşıyor. Bu gelişme, uzun yıllardır devam eden sınır anlaşmazlıklarından müzakere ve karşılıklı uzlaşı temelinde pratik çözümlere geçişin göstergesi olarak değerlendiriliyor.
Devir sürecinin başarısı ise Çon-Gara ve Taş-Dobo sakinlerinin vatandaşlık, mülkiyet, altyapı ve sosyal haklarının ne kadar düzenli şekilde çözüme kavuşturulacağına bağlı olacak.
Yorum yazabilirsiniz