Özbekistan, köklü kuyumculuk geleneğini dijital çağın imkânlarıyla buluşturmaya hazırlanıyor. Hükümet tarafından kamuoyunun görüşüne sunulan yeni düzenleme taslağı, değerli maden ve taşlardan üretilen mücevherlerin dijital olarak etiketlenmesini öngörüyor. Böylece her mücevher, kendine özgü bir dijital kimlik kazanacak.
Taslağa göre pilot uygulamanın 30 Aralık 2027’ye kadar sürmesi planlanıyor. İlk aşamada Gold Moon Tashkent, Merrit Jewellery, Sofizar ve Termez Gold Production projeye dâhil olacak. Elde edilecek sonuçlar doğrultusunda sistemin Temmuz 2028’e kadar kalıcı olarak hayata geçirilmesine yönelik yasal düzenlemelerin hazırlanması hedefleniyor.
Uygulamanın 1 Ocak 2029 itibarıyla üretici ve ithalatçılar, aynı yılın 1 Nisan’ından itibaren ise perakende satış yapan işletmeler için zorunlu hale getirilmesi planlanıyor.
Yeni sistem kapsamında her mücevherin üzerine veya ürün etiketine bir Data Matrix kodu yerleştirilecek. Ürünün üretiminden ithalatına, satış noktasına ulaşmasına kadar geçen tüm süreç Asl Belgisi sistemi üzerinden takip edilecek. Pilot uygulama döneminde dijital kodlar işletmelere ücretsiz olarak sağlanacak.
Düzenleme yalnızca ticari denetimi güçlendirmeyi değil, aynı zamanda geleneksel kuyumculuk sanatının güvenilirliğini korumayı da amaçlıyor. Tüketiciler, mobil uygulama aracılığıyla satın aldıkları mücevherin orijinalliğini doğrulayabilecek, üretim bilgilerine ulaşabilecek ve şüpheli durumlarda ilgili kurumlara bildirimde bulunabilecek.
Yüzyıllardır İpek Yolu’nun önemli duraklarından biri olan Özbekistan, altın işçiliği, gümüş sanatları ve değerli taş ustalığıyla Türkistan’ın en zengin kuyumculuk miraslarından birine sahip. Hayata geçirilmesi planlanan dijital etiketleme sistemi, bu kültürel mirasın korunmasına katkı sağlamanın yanı sıra sahte ürünlerle mücadelede de önemli bir adım olarak değerlendiriliyor.
Öte yandan hükümet, mücevher sektörünü desteklemeye yönelik çalışmalarını sürdürüyor. Daha önce yeme-içme, turizm ve kuyumculuk alanında faaliyet gösteren işletmelere yaklaşık 100 milyar sum tutarında KDV iadesi yapılmıştı. Bu desteklerin, sektörün uluslararası rekabet gücünü artırması ve geleneksel el sanatlarının sürdürülebilirliğine katkı sunması bekleniyor.
Yorum yazabilirsiniz