Türkmenistan ile Azerbaycan arasındaki enerji alanındaki iş birliği yeni bir ivme kazanıyor. Türkmenistan Devlet Doğalgaz Şirketi Türkmengaz’ın Başkan Yardımcısı Kemal Durdıyev başkanlığındaki heyet, Bakü Enerji Haftası kapsamında Azerbaycanlı yetkililerle bir araya gelerek enerji sektöründeki ortak projeleri ve gelecekteki iş birliği fırsatlarını değerlendirdi.
Bölgenin en önemli enerji etkinliklerinden biri olarak kabul edilen Bakü Enerji Haftası’nda enerji güvenliği, yenilenebilir enerji kaynakları, altyapı yatırımları ve enerji ihracatının geleceği masaya yatırıldı. Etkinlik çerçevesinde gerçekleştirilen görüşmelerde Türkmenistan ile Azerbaycan arasındaki stratejik ortaklığın daha da güçlendirilmesi konusunda karşılıklı irade ortaya konuldu.
Türkmen heyetinin başkanı Kemal Durdıyev ile Azerbaycan Devlet Petrol Şirketi (SOCAR) Başkan Yardımcısı Elşad Nasırov arasında yapılan görüşmelerde özellikle doğalgaz alanındaki iş birliğinin genişletilmesi, Hazar Denizi’ndeki ortak projeler ve enerji taşımacılığı altyapısının geliştirilmesi konuları ele alındı.
Son yıllarda iki ülke arasındaki enerji ilişkileri dikkat çekici şekilde gelişiyor. Bu sürecin en önemli adımlarından biri, uzun yıllar boyunca ihtilaf konusu olan Hazar Denizi’ndeki Dostluk sahasının ortak işletilmesine yönelik anlaşmanın hayata geçirilmesi oldu.
Türkmenistan, sahip olduğu büyük doğalgaz rezervlerini yeni pazarlara ulaştırmak amacıyla Azerbaycan’ı stratejik bir geçiş noktası olarak görüyor. Özellikle Güney Gaz Koridoru üzerinden Avrupa pazarına ulaşma hedefi, Aşkabat yönetiminin enerji politikalarında önemli bir yer tutuyor.
Avrupa Birliği’nin enerji kaynaklarını çeşitlendirme çabaları da Türkmenistan gazına olan ilgiyi canlı tutuyor. Ancak uzmanlar, Hazar Denizi üzerinden Avrupa’ya uzanacak yeni enerji koridorlarının hayata geçirilmesinin yüksek maliyetler, teknik zorluklar ve siyasi riskler içerdiğine dikkat çekiyor.
Yıllardır gündemde olan Trans-Hazar Doğalgaz Boru Hattı projesi de bu kapsamda önemini koruyor. Türkmenistan gazını Azerbaycan üzerinden Avrupa’ya taşımayı amaçlayan proje, çeşitli nedenlerle henüz uygulama aşamasına geçirilebilmiş değil.
Bazı uzmanlar, Türkmenistan’ın enerji ihracatında batı yönüne aşırı ağırlık vermesinin belirli riskler taşıdığı görüşünde. Rusya ile mevcut enerji iş birliğinin gelişmiş altyapı, geniş pazar imkânları ve uzun yıllara dayanan tecrübeye sahip olduğu belirtiliyor. Buna karşılık yeni güzergâhların önemli yatırımlar gerektirdiği ve uluslararası siyasi gelişmelerden etkilenebileceği ifade ediliyor.
Öte yandan Avrupa’nın yenilenebilir enerjiye yönelmesi ve fosil yakıt tüketimini azaltmaya yönelik politikaları da uzun vadede doğalgaz projelerinin ekonomik sürdürülebilirliği konusunda soru işaretleri yaratıyor.
Buna rağmen Türkmenistan yönetimi, enerji ihracatında çeşitliliği artırmayı stratejik bir hedef olarak görüyor. Çin’in halen en büyük doğalgaz müşterisi olduğu ülkede, Azerbaycan üzerinden yeni pazarlara açılma planları enerji diplomasisinin öncelikli başlıkları arasında yer alıyor.
Uzmanlara göre Türkmenistan-Azerbaycan enerji ortaklığının geleceği; küresel enerji piyasalarındaki gelişmelere, yatırım ortamına, Avrupa’nın doğalgaz talebine ve tarafların büyük altyapı projelerini hayata geçirme kabiliyetine bağlı olacak.
Yorum yazabilirsiniz